’¹ÊÕ© ŠX¾p¢-ŸÄ©ðx
²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ ‡’¹-„äÅŒ
¦µÇK’à ‚ŸÄ-§ŒÖEo Âî©ðp-ÅŒÕÊo ®¾ªÃˆª½Õ
-¹{d-Ê-«-®¾ª½¢ ©äŸ¿¢-{ÕÊo ’¹ÊÕ© ¬ÇÈ
¹šËd BªÃ-©Êo J>-æ®Z-†¾¯þ, N>-©ãÊÕq ¬ÇÈ©Õ
ÅŒyª½©ð \œÎ ÂêÃu-©-§ŒÖ©ðx ÅŒE&©Õ
ÆÊ¢-ÅŒª½¢ Âõ©Õ-ŸÄ-ª½xÂ¹× ¯îšÌ-®¾Õ©Õ
å£jÇ-Ÿ¿ªÃ-¦Ç-Ÿþ Ð -ÊÖu®ý-{Õ-œä

’¹EE Âõ©ÕÂË-Íäa-{-X¾Ûpœ¿Õ ¹ן¿Õ-ª½Õa-Âí¯ä ŠX¾p¢Ÿ¿¢åXj Âõ©Õ-ŸÄ-ª½Õœ¿Õ ‚§ŒÖÂõ©Õ Âé-X¾-NÕ-AE ¦šËd “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy-EÂË ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ ÍçLx¢-ÍÃ-Lq-«Û¢-{Õ¢C. Âõ©Õ ÂéX¾JNÕA ƪá-Ÿä-@Áx-«-ª½Â¹× …¢˜ä „ÃJ¥Â¹ Âõ©Õ ®¾’¹{Õ „çáÅŒh¢åXj 2 ¬ÇÅŒ¢ ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ ÍçLx¢-ÍÃL. Âé X¾J-NÕA åXJ-ê’-ÂíDl ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ êª{Õ Â¹ØœÄ åXª½Õ-’¹ÕÅŒÖ …¢{Õ¢C. ’¹ÊÕ-©ÊÕ Âõ©Õ-ÂË-ÍäaC ’¹ÊÕ© ¬Ç‘ä ƪá-Ê-X¾p-šËÂÌ “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy-EÂË ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ «Íäa©Ç ÍŒª½u-©äO B®¾Õ-Âî-«-{¢-©äŸ¿Õ. åXj’à Ʈ¾©Õ ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ ÍçLx¢-ÍŒ-Ê-¹ˆª½©äŸ¿E ‚ ¬ÇÈ Æ¢šð¢C. D¢Åî >©Çx-©ðxE ‚ ¬ÇÈ ®¾£¾É§ŒÕ ®¾¢ÍÃ-©-Â¹×©Ö ƒ{Õ-«¢šË ÆGµ-“¤Ä-§ŒÖ¯äo «u¹h¢ Í䮾Õh-¯Ãoª½Õ. ƒšÌ-«© «Õ£¾Ç-¦Ö-¦ü-Ê-’¹ªý >©Çx-©ðE ‹ ÂÃuK Âõ©Õ ŠX¾p¢-Ÿ¿¢©ð ª½Ö.15 ©Â¹~© ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy-EÂË ªÃ¹ע-œÄ-¤ò-ªá¢-Ÿ¿¢{Ö ®¾ÕF©ü ¹׫֪ý Æ¯ä «®¾Y „Ãu¤ÄJ ¦§ŒÕ-{-åX-šÇdª½Õ. DEåXj ‚§ŒÕÊ ®¾«Ö-Íê½ £¾Ç¹׈ ÍŒ{d¢ ÂË¢Ÿ¿ N«-ªÃ©Õ Â’à Ō«Õ ¬ÇÈ «Öª½_-Ÿ¿-ª½z-ÂÃ-©(-\-XÔ-‡¢‡¢®Ô ª½Ö©üq) “X¾Âê½¢ ÂÃuK Âõ©Õ ŠX¾p¢-ŸÄ-©åXj ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ ÍçLx¢-ÍŒ-Ê-«-®¾ª½¢ ©äŸ¿¢{Ö ’¹ÊÕ© ¬ÇÈ ‚§ŒÕ-ÊÂ¹× ®¾«Ö-ŸµÄÊNÕ*a¢C. D¢Åî \XÔ-‡¢-‡¢®Ô ª½Ö©üqÊÕ ®¾ÕF©ü ¹׫֪ý X¾J-Q-L¢* ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ ¹{d-Ê-«-®¾-ª½¢-©ä-Ÿ¿¯ä N†¾-«Õ-§äÕD „Ú˩ð æXªíˆ-Ê-©ä-Ÿ¿E ’¹ÕJh¢-Íê½Õ. N†¾-§ŒÖ-©ÊÕ ‚§ŒÕÊ ÅÃèÇ’Ã J>-æ®Z-†¾¯þ ¬ÇÈ ‰° ƪ½-N¢Ÿ¿ 骜Ëf Ÿ¿%†ÏdÂË B®¾Õ-éÂ-@Çxª½Õ. ƒŸä ®¾«Õ-§ŒÕ¢©ð N>-©ãÊÕq ‡¯þ-¤¶ò-ªýq-„çÕ¢šü N¦µÇ’¹¢ Â¹ØœÄ ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ ‡’¹-„ä-ÅŒ-©åXj J>-æ®Z-†¾¯þ ¬ÇÈÊÕ Æ“X¾-«ÕÅŒh¢ Í䮾Öh ‹ E„ä-C¹ X¾¢XÏ¢C. ÆEo ª½Âé ’¹ÊÕ© ŠX¾p¢-ŸÄ-©-åXj¯Ã ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ «®¾Ö-©Õ-Íä-§ŒÖ-Lq¢-Ÿä-ÊE, ¦Âêá©ÊÕ Â¹ØœÄ ªÃ¦-šÇd-©E Æ¢Ÿ¿Õ©ð ®¾Ö*¢-*¢C. ªÃ†¾Z¢-©ðE ÂíEo ’¹ÊÕ© ŠX¾p¢-ŸÄ-©ÊÕ ‚ N¦µÇ’¹¢ ÆCµ-ÂÃ-ª½Õ©Õ Åí©ÕÅŒ «ÕÍŒÕaÂ¹× X¾J-Q-L¢* ‡’¹-„ä-ÅŒ-©ÊÕ EªÃl´-J¢-Íê½Õ. D¢Åî «®¾Ö@Áx Â¢ J>-æ®Z-†¾Êx ¬ÇÈ Êœ¿Õ¢-¹-šËd¢C. ŠX¾p¢ŸÄEÂË J>-æ®Z-†¾¯þ Í䮾Õ-Âî-„éÇ? «ŸÄl? ƯäC ‚§ŒÖ Âõ©Õ-ŸÄª½x ‰*a´Â¹¢ ƪá-Ê-X¾p-šËÂÌ ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ «Ö“ÅŒ¢ ¹*aÅŒ¢’à ¹šËd BªÃ-©E J>-æ®Z-†¾¯þ ¬ÇÈ ÆCµ-ÂÃ-ª½Õ©Õ 'ÊÖu®ý-{ÕœäÑÂ¹× ®¾p†¾d¢-Íä-¬Çª½Õ. ’¹ÊÕ© ¬ÇÈ ÅŒÊ ŠX¾p¢-ŸÄ-©ÊÕ “X¾®¾ÕhÅŒ¢ ê«©¢ «¢Ÿ¿ ª½Ö¤Ä-§ŒÕ© ²Äd¢X¾Û æXX¾ªýåXj «Ö“ÅŒ„äÕ Â¹×Ÿ¿Õ-ª½Õa-Âí¢-{Õ-Êo{Õd „ê½Õ Íç¤Äpª½Õ. N„ß¿¢ ÅŒ©ã-Ah-Ê-X¾Ûpœ¿Õ ƒ{Õ-«¢šË X¾“Åé «©x ®¾«Õ-®¾u©Õ \ª½p-œ¿-ÅÃ-§ŒÕ-¯Ãoª½Õ.

ƒÂ¹ ’¹ÊÕ© ¬ÇÈ ÂêÃu-©-§ŒÖ©ðx ÅŒE-&©Õ: ƒÂ¹åXj Âõ©Õ ŠX¾p¢-ŸÄ-©åXj ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ÊÕ È*a-ÅŒ¢’à «®¾Ö-©Õ-Íä-§ŒÖ-©E J>-æ®Z-†¾¯þ ¬ÇÈ Eª½g-ªá¢-*¢C. 2005 ®¾¢«-ÅŒqª½¢ ÊÕ¢* ¦ÂÃ-ªá©ÊÖ ªÃ¦{dŸ¿-©-*¢C. ƒ¢Ÿ¿Õ-Â¢ ÆEo >©Çx-©ðxE ’¹ÊÕ© ¬ÇÈ ®¾£¾É-§ŒÕ¹ ®¾¢ÍÃ-©-¹ש ÂêÃu-©-§ŒÖ©ðxÊÖ Âõ©Õ ŠX¾p¢-ŸÄ-©ÊÕ ÅŒÊ& Í䧌Õ-ÊÕ¢C. ÅŒE-&©ÊÕ èǪᢚü ‰°©Õ, œÎ‰°©Õ ÍäX¾-œ¿-Åê½Õ. N„Ã-ŸÄ-®¾p-Ÿ¿¢’à «ÖJÊ ‹¦Õ-©Ç-X¾Ûª½¢ ’¹ÊÕ©ðxÊÖ Âõ©Õ ŠX¾p¢-ŸÄ-©ÊÕ X¾J-Q-L-²Äh-«ÕE ‹ ÆCµ-ÂÃJ ÅçL-¤Äª½Õ. ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ÊÕ ®¾“¹-«Õ¢’à ¹šËd¢D ©äED wåXj„ä{Õ ®¾¢®¾n©ðx ÅŒE&Íäæ® ÆCµ-Âê½¢ «Ö“ÅŒ¢ “X¾®¾ÕhÅŒ¢ J>-æ®Z-†¾¯þ ÆCµ-ÂÃ-ª½Õ-©Â¹× ©äŸ¿Õ. ƒ¢Ÿ¿ÕÂ¹× ®¾¦¢-Cµ¢-*Ê å®Â¹¥¯þ 73ÊÕ Âí¯äo@Áx “ÂËÅŒ¢ ®¾Õ“XÔ¢-ÂÕd ÂíšËd-„ä-§ŒÕ’Ã... ªÃ†¾Z¢ ÂíEo ®¾«-ª½-º-©ÊÕ “X¾A-¤ÄC¢* „ÚËE ªÃ†¾Z-X¾A ‚„çÖ-Ÿ¿-«á“Ÿ¿ Â¢ X¾¢XÏ¢C. ƒ©Ç X¾¢XÏ ÍÃ©Ç Âé-«Õ«ÛŌկÃo ƹˆ-œ¿Õo¢* ®¾«Ö-ŸµÄ-Ê„äÕD ªÃ©äŸ¿Õ. “X¾¦µ¼ÕÅŒy ®¾¢®¾n©ðx «Ö“ÅŒ¢ J>-æ®Z-†¾¯þ ÆCµ-ÂÃ-ª½Õ©Õ ÅŒE-&-©ÊÕ ÍäX¾-{d-«ÍŒÕa.

²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ ÍçLx¢-ÍŒ-Ê-«-®¾ª½¢ ©äŸ¿E ’¹ÊÕ© ¬ÇÈ Æ¢{Õ-Êo¢-Ÿ¿ÕÊ ‚ ¬ÇÈ ®¾¢ÍÃ-©-¹לËÂË ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼ÕÅŒy “X¾ŸµÄÊ Âê½u-Ÿ¿Jz ŸÄyªÃ ‹ ©äÈ ªÃªá¢-ÍÃ-©E J>-æ®Z†¾Êx ¬ÇÈ ¦µÇN-²òh¢C. Âõ©Õ ŠX¾p¢Ÿ¿¢ ®¾«Õ-§ŒÕ¢©ð Âõ©Õ-ŸÄ-ª½Õœ¿Õ ÍçLx¢Íä œË¤Ä->šü „çáÅŒh¢åXj Â¹ØœÄ ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ ÍçLx¢-ÍÃ-©¯ä „ß¿Ê J>-æ®Z-†¾¯þ ¬ÇÈ©ð …¢C. ƒ©Ç ÍçLx¢-ÍÃ-©¢{Ö ŸÄŸÄX¾Û ‚ª½Õ ¯ç©© “ÂËÅŒ¢ ‚ ¬ÇÈ ‹ …ÅŒhª½ÕyÊÕ ƒ*a ‚ ÅŒªÃyÅŒ Ʀµ¼u¢-ÅŒ-ªÃ©Õ ªÃ«-{¢Åî ŸÄEo …X¾-®¾¢-£¾Ç-J¢-ÍŒÕ-Âí¢C. ‚ ®¾«Õ-§ŒÕ¢©ð Âõ©Õ ŠX¾p¢-ŸÄ©åXj ²Äd¢X¾Û ª½Õ®¾Õ¢ „çáÅÃh©Õ ®¾“¹-«Õ¢’à «®¾Ö-©-«Û-ÅŒÕ-¯Ão§ŒÖ? ©äŸÄ? ƯäC «Ö“ÅŒ¢ X¾J-Q-L¢-ÍŒ-©äŸ¿Õ. ¦ÂÃ-ªá-©ÊÕ ªÃ¦-{d-’¹-L-TÅä ªÃ†¾Z ‘ÇèÇ-¯ÃÂ¹× ÍÃ©Ç ‚ŸÄ§ŒÕ¢ ®¾«Õ-¹Ø-ª½ÕŌբŸ¿E ÆCµ-Âê½ «ªÃ_©Õ æXªíˆ-¯Ãoªá.