sukhibhava

OÕ -‚ªî’¹u ®¾-«Õ®¾u-©-ÊÕ -¤ò®¾ÕdÂÃª½Õf --OÕ-Ÿä, Â¹×xX¾h¢’Ã,
®¾p-†¾d¢’Ã ªÃ-§ŒÕ¢-œË.

®¾«Õ®¾uÐ®¾©£¾É
®¾Õ--&-¦µ¼-«,
¨¯Ãœ¿Õ ÂÃ¢-¤ù¢-œþ,
²ò«Ö->-’¹Öœ¿,
å£jÇŸ¿-ªÃ-¦ÇŸþÐ 500082.

-¤ÄX¾ -\-œ¿Õ-²òh¢-ŸÄ -\-NÕ-šË ®¾¢’¹-A?

Æ«Û-Ê¯Ão.. ÂÃŸ¿¯Ão.. X¾®Ï-G-œ¿f©Õ.. ƒ¢šðx Æ“X¾-Â¹-šËÅŒ E§ŒÕ¢-ÅŒ©Õ! „Ã@ÁÙx Ê«ÛyÅŒÖ.. êÂJ¢-ÅŒ©Õ Âíœ¿Õ-ÅŒÕ¢˜ä ƒ©x¢ÅÃ X¾ª½-«-¬Á¢Åî X¾ª½-«@ÁÙx ÅíÂ¹×ˆ-ÅŒÕ¢-{Õ¢C. „Ã@ÁÙx «áÈ¢ ÂÃ®¾h „Ãœä®Ï.. \œ¿ÕX¾Û ©¢ÂË¢-ÍŒÕ-Â¹×-¯Ão-ª½¢˜ä.. ƒ¢šË-Lx-¤ÄD Â¹¢’Ã-ª½Õ-X¾œË, ÂÃ©Õ-Íçªáu ‚œ¿Â¹ Â¹©ðx-©-X¾-œË-¤ò-ÅŒÕ¢-{Õ¢C.
ŠÂîˆ-²ÄJ XÏ©x©Õ ’¹ÕÂ¹ˆ-©Õ-åXšËd \œ¿Õ-®¾Õh¢-šÇª½Õ... \¢ Íä®Ï¯Ã ‚’¹ª½Õ.. «ÕÊ ’îœ¿Õ X¾šËd¢-ÍŒÕ-Âîª½Õ. ‡¢Ÿ¿Õ-êÂ-œ¿Õ-®¾Õh-¯Ãoªî.. ‚ ¦ÇŸµ¿ \NÕšð Æª½n¢-ÂÃŸ¿Õ. \¢ Íç§ŒÖu©ð ¤Ä©Õ-¤òŸ¿Õ. ‚ \œ¿ÕX¾Û ÍŒÖ®Ï *«-JÂË ƒ¢šðxE åXŸ¿l©Ö Â¹@Áx F@ÁÙx åX{Õd-Â¹×¯ä X¾J-®ÏnA «®¾Õh¢C. ƒ¢ÅŒÂÌ XÏ©x©Õ ƒ©Ç ’¹ÕÂ¹ˆ-©Õ-åXšËd.. Nœ¿-«-Â¹×¢œÄ \œ¿Õ-®¾Õh-¯Ão-ª½¢˜ä.. ŸÄÊª½n¢ \NÕšË..? „Ã@ëx¢-Ÿ¿Õ-Â¹©Ç ‡¢Ÿ¿ÕÂ¹× \œ¿Õ-®¾Õh-Êo{Õd? DEÂË ®¾ª½y-²Ä-ŸµÄ-ª½º ÂÃª½-ºÇ©Õ.. Â¹œ¿ÕX¾Û ¯íXÏp-’ÃF, ÅŒ©-¯íXÏp’ÃF ÆÊÕ-Âî-«ÍŒÕa. ÂíEo-²Äª½Õx B“«-„çÕiÊ ®¾«Õ-®¾u© ÂÃª½-º¢’Ã \œ¿ÕX¾Û ‚ª½¢-Gµ¢Íä “X¾«Ö-Ÿ¿«â ©äÂ¹-¤ò-©äŸ¿Õ. Æ¢Ÿ¿ÕêÂ ¤ÄX¾ \œË-*¢-Ÿ¿¢˜ä Æª½n¢ \NÕšð.. ÂÃ®¾hªá¯Ã Æ«-’Ã-£¾ÇÊ åX¢ÍŒÕ-Âî-«{¢ -…-ÅŒh«Õ¢!

-¯íXÏp.. “¤ÄºË ®¾£¾Ç•¢. åXŸ¿l-©Â¹× «Ö“ÅŒ„äÕ X¾J-NÕÅŒ¢ ÂÃŸ¿Õ.. *Êo-XÏ-©x-©ðxÊÖ ª½Â¹-ª½-ÂÃ© ¯íX¾Ûp©Õ ªÃ„íÍŒÕa. OJ©ð ÅŒª½-ÍŒÕ’Ã Â¹E-XÏ¢-ÍäN Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯íXÏp, ÅŒ©-¯íXÏp. ÆªáÅä OJ©ð ‚ ¯íXÏp ‡¢Ÿ¿ÕÂ¹× «²òh¢C? ŸÄEÂË «â©¢ ‡Â¹ˆœ¿? Æ¯äN Â¹ÊÕ-Âîˆ-«{¢ ÍÃ©Ç Æ«-®¾-ª½-„äÕ-’ÃF ÆŸ¿¢ÅŒ ÅäLÂ¹ ÂÃŸ¿Õ. Â¹×{Õ¢¦ ®¾¦µ¼Õu-©êÂ ÂÃŸ¿Õ.. ÂíEo-²Äª½Õx œÄÂ¹d-ª½xÂ¹Ø OšËE ¤ò©Õa-Âî-«{¢ Â¹†¾d-«Õ-«Û-ÅŒÕ¢-{Õ¢C. «áÈu¢’Ã 5 ¯ç©-©ðxX¾Û XÏ©x©ðx¯çjÅä X¾®Ï-’¹-{d{¢ «ÕK Â¹†¾d¢. ‡¢Ÿ¿Õ-Â¹¢˜ä \œ¿-«{¢ ÅŒX¾p åXjÂË O@ìxOÕ ÍçX¾p-©äª½Õ. ÂÌ©-Â¹-„çÕiÊ ®¾¢êÂ-ÅÃ©Ö …¢œ¿«Û. êÂ«©¢ XÏ©x© “X¾«-ª½hÊ, Íä†¾d-©-Åî¯ä Æ¢ÍŒ¯Ã „ä§ŒÖLq …¢{Õ¢C.

„äCµ¢Íä Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯íXÏp XÏ©x©ðx Â¹E-XÏ¢Íä ¯íX¾Ûp©ðx “X¾ŸµÄ-Ê-„çÕi¢C Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯íXÏp. DEÂË *Êo *Êo ÂÃª½-ºÇ-©Åî ¤Ä{Õ B“«-„çÕiÊ ®¾«Õ-®¾u©Ö ÂÃª½º¢ ÂÃ„íÍŒÕa. «Ö«â-©Õ’Ã «Íäa Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯íXÏp ÅŒyª½-’Ã¯ä ÅŒT_-¤ò-«ÍŒÕa. ÂÃF OšËÂË ’¹© ÂÃª½-º-„äÕ¢šð Eª½l´-J¢-ÍŒÕ-Âî-«{¢ ÅŒX¾p-E-®¾J.

* ƒ¯þ-åX¶-Â¹¥ÊÕx: „çjª½®ý, ¦ÇuÂÌd-J§ŒÖ ƒ¯þ-åX¶-Â¹¥ÊÕx Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯íXÏpE Åç*a-åX-šïdÍŒÕa. OšËÅî „Ã¢ÅŒÕ©Õ, Nêª-ÍŒ-¯Ã© «¢šË ®¾«Õ-®¾u©Õ „çáŸ¿-©-«yÍŒÕa. „çjª½©ü ƒ¯þ-åX¶-Â¹¥ÊÕx ÅŒyª½-’Ã¯ä Ê§ŒÕ-«Õ-«Û-ÅÃªá. ÆªáÅä ¦ÇuÂÌd-J§ŒÖ ƒ¯þ-åX¶-Â¹¥-ÊxÂ¹× ÅŒ’¹Õ §ŒÖ¢šÌ-¦-§çÖ-šËÂú «Õ¢Ÿ¿Õ©Õ ƒ„ÃyLq …¢{Õ¢C.

* ¤ñ{d©ð X¾Ûª½Õ’¹Õ©Õ: \L-Â¹-¤Ä-«á©Õ, ÊÕL-X¾Û-ª½Õ-’¹Õ© «©x Â¹ØœÄ Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯íXÏp ªÃ„íÍŒÕa. ÆX¾-J-¬ÁÙ“¦µ¼ ‚£¾Éª½X¾Û{-©-„Ã˜äx DEÂË Ÿî£¾ÇŸ¿¢ Íä²Ähªá. ÂíEo-²Äª½Õx ¨ X¾Ûª½Õ-’¹Õ©Õ æX’¹Õ©ðx Æœ¿f¢-X¾œË, æX’¹Õ-©ÊÕ <©Õa-ÂíE Â¹œ¿Õ-X¾Û-©ðÂË “X¾„äP¢Íä “X¾«Ö-Ÿ¿«â ©äÂ¹-¤ò-©äŸ¿Õ. ÆX¾Ûpœ¿Õ “¤ÄºÇ¢-ÅŒ-Â¹¢’Ã X¾J-º-NÕ¢-ÍíÍŒÕa.

* Â¹©Õ-†Ï-ÅÃ-£¾Éª½¢: E©y Íä®ÏÊ, ÆX¾-J¬ÁÙ“¦µ¼ ‚£¾Éª½¢ AÊ-{«â Â¹œ¿ÕX¾Û ¯íXÏpÂË ŸÄJ-B-®¾Õh¢C. ®¾J-X¾-œ¿E ‚£¾Éª½¢, ‡Â¹×ˆ-«’Ã AÊ{¢, ©äŸÄ ’Ãu®ý ®¾«Õ-®¾u-©Åî ¤ñ{d …¦sª½¢, „Ã¢ÅŒÕ©Õ, Nêª-ÍŒ-¯Ã© «¢šËO XÏ©x-©Â¹× ¨ ƒ¦s¢CE Åç*a-åX-œ¿-ÅÃªá.

* œ¿§äÕ-J§ŒÖ: XÏ©x©ðx Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯í-XÏpÅî ¤Ä{Õ F@Áx Nêª-ÍŒ-¯Ã©Õ Â¹ØœÄ ÅŒª½-ÍŒÕ’Ã Â¹Ê-¦œä ®¾«Õæ®u. ƒC ÍÃ©Ç-«-ª½Â¹× „çjª½©ü ƒ¯þ-åX¶Â¹¥Êx «â©¢’Ã¯ä «®¾Õh¢C. ²ÄŸµÄ-ª½-º¢’Ã ƒC 72 ’¹¢{©ðx («âœ¿Õ ªîV©Õ) ÅŒ’¹Õ_-ÅŒÕ¢C ÂÃF ÂíEo-²Äª½Õx ÍÃ©Ç ªîV© ¤Ä{Õ „äCµ¢-ÍíÍŒÕa. Âí¢Ÿ¿-J©ð «Õ©¢©ð ª½Â¹h«â X¾œíÍŒÕa. ¨ ®¾«Õ-§ŒÕ¢©ð „ç¢{¯ä œÄÂ¹d-ªýÂ¹× ÍŒÖXÏ¢ÍÃL. ÅÃÅÃqª½¢ Íä§ŒÕ-ªÃŸ¿Õ.

* «%†¾-ºÇ©ðx ¯íXÏp: Âí¢Ÿ¿ª½Õ «Õ’¹-XÏ-©x©Õ «%†¾-ºÇ©ðx «Íäa ¯íXÏpE Â¹œ¿ÕX¾Û ¯íXÏp’Ã ¤ñª½-X¾-œ¿Õ-ÅŒÕ¢-šÇª½Õ. ¯íXÏp Â¹©Õ-’¹Õ-ÅŒÕÊo ¦µÇ’ÃEo ÍçX¾p-©äÂ¹ Â¹œ¿Õ-X¾Û©ð ¯íXÏp «®¾Õh¢-Ÿ¿E Íç¦Õ-ÅŒÕ¢-šÇª½Õ. «%†¾-ºÇ©Õ «Õœ¿ÅŒ X¾œ¿{¢ (šÇª½¥¯þ)Åî ŸÄEÂË ª½Â¹h-®¾-ª½-X¶¾ªÃ •ª½-’¹Â¹ ƒ©Ç¢šË ¯íXÏp «®¾Õh¢-{Õ¢C. DEo ÅŒª½y’Ã ’¹ÕJhæ®h ÅäL-Â¹’Ã *ÂËÅŒq Íç§ŒÕuÍŒÕa. èÇX¾u-„çÕi-Ê-ÂíDl Ê†¾d¢ •ª½Õ-’¹Õ-ÅŒÕ¢C. ÂÃ¦šËd «Õ’¹-XÏ©x©Õ Â¹œ¿ÕX¾Û ¯íXÏp «²òh¢-Ÿ¿E Æ¢˜ä «%†¾-ºÇ©ðx \„çÕi¯Ã ¯íXÏp X¾Ûœ¿Õ-Åî¢ŸÄ? ÆE Æœ¿-’¹{¢ ÅŒX¾p-E-®¾J.

* Ÿ¿Ÿ¿Õlª½Õx: Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯íXÏpE Åç*a-åX˜äd ÂíEo B“« ®¾«Õ®¾u©Åî ÍŒª½t¢åXj Ÿ¿Ÿ¿Õlª½Õx Â¹ØœÄ Â¹Ê-¦-œ¿-ÅÃªá. ÂÃ¦šËd Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯í-XÏpÅî ¤Ä{Õ Ÿ¿Ÿ¿Õlª½Õx Â¹E-XÏæ®h Eª½xÂ¹~u¢ X¾E-ÂË-ªÃŸ¿Õ.

* N†¾-X¾Ü-J-ÅÃ©Õ: XÏ©x©Õ ÂíEo-²Äª½Õx ®¾¦Õs-©ÊÕ AÊ{¢, ª½¢’¹Õ-©ÊÕ ¯îšðx åX{Õd-Âî-«{¢ «¢šËN Íä®¾Õh¢-šÇª½Õ. D¢Åî Æ¢Ÿ¿Õ-©ðE ª½²Ä-§ŒÕ-¯Ã©Õ Â¹œ¿Õ-X¾Û-©ðÂË „çRx ®¾«Õ-®¾u©Õ Åç*a-åX-šïdÍŒÕa. ‰ª½¯þ «Ö“ÅŒ©Õ, •yªÃ-EÂË „Ãœä Æ®Ï-{-NÕ-¯î-åX¶¯þ «Ö“ÅŒ© «¢šË „ÃšËE ¤ñª½-¤Ä-{ÕÊ NÕ¢’¹{¢ Â¹ØœÄ Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯í-XÏpÂË ŸÄJ-B-§çáÍŒÕa.

* «Õ©-¦-Ÿ¿l´Â¹¢: XÔÍŒÕ ÅŒÂ¹×ˆ-«’Ã …¢œä ‚£¾É-ª½¢Åî XÏ©x©ðx B“«-„çÕiÊ «Õ©-¦-Ÿ¿l´Â¹¢ \ª½pœË Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯íXÏp ªÃ„íÍŒÕa. ƒC ÍÃ©Ç-«-ª½Â¹× Â¹œ¿ÕX¾Û ‡œ¿«Õ ¦µÇ’¹¢©ð «®¾Õh¢-{Õ¢C.

* ¬Á®¾Y-*-ÂËÅŒq ®¾¢¦¢-Ÿµ¿-„çÕi-ÊN: OšË©ðx «áÈu-„çÕi¢C ÆåX¢-œËÂúq „ÃX¾Û. Æ©Çê’ Â¹œ¿Õ-X¾Û©ð NÕå®¢-“šËÂú L¢X¶ý ÆœË-¯çj-šË®ý, ’Ãu²òZ-‡¢-{-éªj-šË®ý, «Õ©-¦-Ÿ¿l´Â¹¢, æX’¹Õ©Õ «Õœ¿ÅŒ X¾œ¿{¢, æX’¹Õ-©ðxE ŠÂ¹ ¦µÇ’¹¢ «Õªî ¦µÇ’¹¢-©ðÂË ÍíÍŒÕa-Âí-E-¤ò-«{¢, „çÕÂ¹©q œçj„ç-Jd-Â¹×-©ãj-šË®ý.. ÂÃ©ä§ŒÕ¢, XÏÅÃh¬Á§ŒÖEÂË ®¾¢¦¢-Cµ¢-*Ê ®¾«Õ-«Õ-®¾u©Õ, Â¹œ¿Õ-X¾Û©ð Â¹ºËÅŒÕ©Õ.. «¢šË ®¾«Õ-®¾u-©Â¹× ¬Á®¾Y-*-ÂË-ÅŒq©Õ Íä§ŒÖLq …¢{Õ¢C. ÂíEo-²Äª½Õx ÂÃ„çÕª½x «¢šË „ÃšËÂÌ ‚X¾-êª-†¾¯þ Æ«-®¾-ª½-X¾-œíÍŒÕa.

* «â“ÅŒ ®¾«Õ-®¾u©Õ: «â“ÅŒ XÏ¢œÄ©ðx ªÃ@ÁÙx \ª½p-œ¿{¢, «â“œ¿-XÏ¢-œÄ© „ÃX¾Û, «â“ÅŒ-XÏ¢-œÄ©ðx N©ütq Â¹ºË-ÅŒÕ©Õ Â¹ØœÄ Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯í-XÏpE Â¹L-T-²Ähªá.

* ƒÅŒª½ ®¾«Õ-®¾u©Õ: åXJ-šË-¯çj-šË®ý, ¤Ä¢“ÂË-§ŒÖ-˜ãj-šË®ý, «â“ÅŒ-XÏ¢-œÄ-©Â¹× ®¾¢¦¢-Cµ¢-*Ê ƒ¯þ-åX¶-Â¹¥ÊÕx, «ÕŸµ¿Õ-„äÕ£¾Ç¢, X¾ª½Öpª½, ‡J-“Åî-„çÕi-®Ï¯þ «¢šË «Õ¢Ÿ¿Õ©Õ B®¾Õ-Âî-«{¢ «©x «Íäa Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯íXÏp.. XÏ-J-A-ÅŒÕh©ðx «Íäa ¯íXÏp, E„çÖ-E§ŒÖ, X¾Üxª½®Ô, ˜ãj¤¶Ä-ªáœþ «¢šË N†¾-•y-ªÃ©Õ.. «ÖÊ-®ÏÂ¹ ®¾¢¦¢Ÿµ¿ ¯íXÏp.. OšË©ð Â¹ØœÄ ¯íXÏp …¢œíÍŒÕa.

¯Ã{Õ „çj-Ÿ¿u¢ «Ÿ¿Õl *Êo-XÏ-©x©ðx Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯íXÏp, ÅŒ©-¯íXÏp …Êo{Õd ÆÊÕ-«ÖÊ¢ Â¹L-TÊ „ç¢{¯ä «á¢Ÿ¿Õ P¬ÁÙ/Â¹×{Õ¢¦ „çjŸ¿Õu-œËÂË ÍŒÖXÏ¢-ÍÃL. ¯Ã{Õ-„çjŸ¿u¢ X¾E-ÂË-ªÃŸ¿Õ. ÂÃ„çÕª½x «ÍÃa-§ŒÕE Â¹@Áx©ðx ‚Â¹×-ª½®¾¢ ¤òªá¢-ÍŒ{¢, „ÃÅŒ©Õ åXšËd¢-ÍŒ{¢, ÅÃO-Ÿ¿Õ©Õ Â¹šËd¢-ÍŒ{¢ «¢šËN Æ®¾©ä Íä§ŒÕ-ªÃŸ¿Õ. *Êo-XÏ-©x©Õ ‡X¾Ûp-œç©Ç ®¾p¢C-²Ähªî ÅçL-§ŒÕŸ¿Õ ÂÃ¦šËd Eª½xÂ¹~u¢ Æ®¾©Õ X¾E-ÂË-ªÃŸ¿Õ. ÂÃª½-ºÇEo Â¹*a-ÅŒ¢’Ã EªÃl´-ª½º Íä§ŒÕ-{«â ÅŒX¾p-E-®¾J. Æ«-®¾-ª½-„çÕiÅä ‡Âúqêª, ª½Â¹h X¾K-Â¹~©Õ, ÂÃ©ä§ŒÕ X¾K-Â¹~©Õ, Æ©ÇZ-²ù¢œþ, ®ÔšÌ ²Äˆ¯þ «¢šËO Íä§ŒÖLq ªÃ„íÍŒÕa. ÆEo¢-šË-Â¹¯Ão «áÈu¢’Ã *Êo-XÏ-©x©ðx ¯íXÏpÂË ÅŒ’¹Õ ÂÃª½-ºÇEo ²ÄŸµ¿u-„çÕi-Ê¢ÅŒ ÅŒyª½’Ã ’¹ÕJh¢* „ç¢{¯ä *ÂËÅŒq Íä§ŒÖ-©E «Õª½-«-ªÃŸ¿Õ.

«§ŒÕ®¾ÕÊÕ ¦šËd ®¾p¢Ÿ¿-Ê©Õ, ®¾¢êÂ-ÅÃ©Õ * ¯ç©©ðX¾Û XÏ©x©Õ ¯íXÏpE \«Ö“ÅŒ¢ ¦µ¼J¢-ÍŒ-©äª½Õ. ¯íXÏpÂË ÍÃ©Ç B“«¢’Ã ®¾p¢C-²Ähª½Õ. OJÂË ¯íXÏp «æ®h ¬ÁKª½¢ „çáÅÃhEo Â¹CL¢ÍŒ{¢Åî ¤Ä{Õ ¦Ç’Ã ’¹ÕÂ¹ˆ-åXšËd \œ¿Õ-²Ähª½Õ.
* ¯ç©Ç-È-ª½Õ-Â¹©Çx ¯íXÏp’Ã ÆE-XÏ¢-*-Ê-X¾Ûpœ¿Õ ¬ÁK-ª½¢©ð Âí¢ÅŒ ¦µÇ’ÃEo Â¹C-L¢-ÍŒ{¢ ‚ª½¢-Gµ-²Ähª½Õ.
* 3Ð4 ¯ç©© XÏ©x©Õ ¯íXÏp «®¾ÕhÊo ¦µÇ’ÃEo ÂíCl’Ã ’¹ÕJh¢-ÍŒ-’¹-©ª½Õ. ÂÃ@ÁÙx ©ÇÂîˆ-«{¢, «Õ© N®¾-ª½bÊ Íä§ŒÕ{¢, „çÂËˆ@ÁÙx åX{d{¢, „Ã¢ÅŒÕ©Õ Íä®¾Õ-Âî-«{¢ «¢šËN Íä²Ähª½Õ.
* 6 ¯ç©© ÅŒªÃyÅŒ XÏ©x©Õ ¯íXÏpÂË ®¾¢¦¢-Cµ¢*Ð ’¹ÅŒ ÆÊÕ-¦µ¼-„ÃEo ’¹Õª½ÕhÂ¹× ÅçÍŒÕa-Âî-«{¢, Æ¢Ÿ¿ÕÂ¹× ÅŒ’¹_-{Õd’Ã ®¾p¢C¢-ÍŒ{¢ ¯äª½Õa-Â¹×¢-šÇª½Õ. ÂÃ¦šËd ¦Ç’Ã ‡C-J¢Íä “X¾§ŒÕÅŒo¢ Íä²Ähª½Õ. œÄÂ¹d-ª½xÊÕ ÍŒÖœ¿-’Ã¯ä ¦µ¼§ŒÕ¢Åî «ÕJ¢ÅŒ \œäa-²Ähª½Õ. „ÃJ ÊÕ¢* Ÿ¿Öª½¢’Ã „ç@Çx-©E ÍŒÖ®¾Õh¢-šÇª½Õ. Êª½Õq©Õ Ÿ¿’¹_-JÂË «æ®h \œ¿-«{¢, Åîæ®-§ŒÕ{¢ «¢šËN Íä²Ähª½Õ.

åXŸ¿l-XÏ-©x©ðx å®j’¹©Õ
¤ÄêÂ «§ŒÕ-®¾Õ©ð XÏ©x-©Â¹× ¯íXÏp «æ®h X¶¾©Ç¯Ã Íî{ ¯íXÏp …Êo{Õd å®j’¹©Õ Íä²Ähª½Õ. Æ¢ÅŒÂ¹× «á¢Ÿ¿Õ ¯íXÏp Â¹L-TÊ ¯ÃšË èÇcX¾Â¹¢, ¬ÇK-ª½Â¹ “X¾A-X¶¾Õ-{Ê, ¦µÇ„Ã© «¢šË „ÃšËE èðœË¢*.. ‚ ¦µÇ’ÃEo „çÊÂËˆ ©ÇÂ¹×ˆ-¯ä¢-Ÿ¿ÕÂ¹× “X¾§ŒÕ-Ao-²Ähª½Õ. Ÿ¿¢ÅÃ©Õ G’¹-X¾-{d{¢, Æ{Ö-ƒ{Ö Ÿíª½x{¢, NX¾-K-ÅŒ¢’Ã \œ¿-«{¢, ÂîX¾¢Åî “X¾«-Jh¢-ÍŒ{¢ «¢šË ©Â¹~-ºÇ©Ö Â¹E-XÏ-²Ähªá. ƒ¢ÂÃ®¾h åXŸ¿l’Ã Æ«Û-ÅŒÕ¢˜ä ¯íXÏp Â¹©Õ-’¹Õ-ÅŒÕÊo ¦µÇ’ÃEo ®¾p†¾d¢’Ã ’¹ÕJh¢*, ÍŒÖXÏ¢-ÍŒ-’¹-©Õ-’¹Õ-ÅÃª½Õ. ‡Â¹ˆœ¿ ¯íXÏp Â¹©Õ-’¹Õ-ÅŒÕ¢Ÿî ÍçX¾p-«Õ¢˜ä „äLÅî ÍŒÖXÏ-²Ähª½Õ Â¹ØœÄ. ¦œËÂË „ç@ìx «§ŒÕ®¾Õ «Íäa-®¾-JÂË ¯íXÏp ’¹ÕJ¢-*Ê X¾ÜJh Æ«-’Ã-£¾ÇÊ Æ¢{Ö …¢œ¿Ÿ¿Õ ’ÃF.. ŸÄE ’¹ÕJ¢* ÍçX¾p-’¹-Lê’ ²ÄnªáÂË Íäª½Õ-Â¹×¢-šÇª½Õ.

©Â¹~-ºÇ©ä ‚ŸµÄª½¢ ¯íXÏpÂË ÂÃª½-º-„äÕ¢šð ®¾p†¾d¢’Ã ÅçL-§ŒÕE ®¾¢Ÿ¿-ªÃs´©ðx ÂíEo ©Â¹~-ºÇ-©ÊÕ ¦šËd EªÃl´-ª½º Íäæ® Æ«-ÂÃ¬Á¢ …¢C.
1. ÅŒ© ÊÕ¢* ÂÃ@Áx «ª½Â¹× ¬ÁKª½¢ „çáÅÃhEo Â¹~×ºg¢’Ã X¾K-ÂË~¢-ÍŒ{¢.
2. XÏ©Çxœ¿Õ *ªÃÂ¹× X¾œ¿Õ-ÅŒÕ-¯ÃoœÄ? Æ®Ïn-NÕ-ÅŒ¢’Ã …¯ÃoœÄ? ¬ÁK-ª½¢©ð \ ¦µÇ’Ã-¯çjo¯Ã ª½ÕŸ¿Õl-Â¹×¢-{Õ-¯ÃoœÄ? «¢šË Íä†¾d-©ÊÕ ’¹«Õ-E¢-ÍŒ{¢.
3. ’¹Õ¢œç ‡©Ç Âí{Õd-Â¹×¢-šð¢C? ‡Eo-²Äª½Õx Âí{Õd-Â¹×¢-šð¢-Ÿ¿-¯äN ÍŒÖœ¿{¢.
4. ¬Çy®¾ B®¾Õ-Â¹×¯ä NŸµÄÊ¢ ‡©Ç …¢Ÿî-ÊE X¾J-Q-L¢-ÍŒ{¢.
5. Íç«Õ{ ‡Â¹×ˆ-«’Ã ¤ò²òh¢ŸÄ ÆE ’¹«Õ-E¢-ÍŒ{¢.
6. «áÈ¢ Ê©x-¦-œ¿{¢, Â¹ÊÕ-¤ÄX¾ åXŸ¿lC ÂÃ«{¢ «¢šË «áÈ Â¹«-R-Â¹-©ÊÕ X¾K-ÂË~¢-ÍŒ{¢ Æ«-®¾ª½¢.

¦µ¼§ŒÕ¢-ÅîÊÖ „çÊ-Â¹-œ¿Õ’¹Õ
«ÖšÇxœä «§ŒÕ-®¾Õ©ð Âí¢Ÿ¿ª½Õ XÏ©x©Õ ¯íXÏp Â¹©Õ-’¹Õ-ÅŒÕ¯Ão ¦§ŒÕ-šËÂË ÍçX¾p-šÇ-EÂË ƒ†¾d-X¾-œ¿ª½Õ. ‡Â¹ˆ-œçj¯Ã Ÿç¦s ÅŒT-LÅä.. ÅŒLx-Ÿ¿¢-“œ¿Õ©Õ ÂîX¾p-œ¿-ÅÃ-ª½¯î, œÄÂ¹dªý Ÿ¿’¹_-JÂË „ç@ìh ®¾ÖC ƒ²Äh-ª½¯î ¦µ¼§ŒÕ-X¾œË ‚ N†¾-§ŒÖEo åXŸ¿l-„Ã-@ÁxÂ¹× ÍçX¾p-šÇ-EÂË „çÊ-ÂÃ-œ¿-ÅÃª½Õ. ƒ©Ç¢šË ®¾«Õ-§ŒÕ¢©ð '„Ã¢’ûÐ¦äÂ¹ªý æX¶å®®ý åXªá¯þ êªšË¢’ûÑ Âí©-«ÖÊ¢ ¦Ç’Ã …X¾-§çÖ-’¹-X¾-œ¿Õ-ÅŒÕ¢C. D¢Åî ¯íXÏp B“«-ÅŒÊÕ X¾®Ï-’¹-šïdÍŒÕa. Æ¢éÂ©Õ, X¾ŸÄ©Õ, ª½¢’¹Õ©Õ, «áÈ Â¹«-R-Â¹©Õ, Êœ¿-«œË «¢šË „ÃšËÅî ¯íXÏp ²ÄnªáE “’¹£ÏÇ¢-ÍíÍŒÕa.
* ¯ç©-©ðX¾Û XÏ©x©Õ ¯íXÏp «*a-Ê-X¾Ûœ¿Õ Â¹@ÁÙx ’¹šËd’Ã «â®¾Õ-Â¹×¢-šÇª½Õ. ¯îª½Õ „çœ¿-©Õp’Ã Åçª½Õ-²Ähª½Õ. ÊÕŸ¿Õª½Õ *šËx²Ähª½Õ. «áÂ¹×ˆ ª½¢“ŸµÄ-©ÊÕ „ä’¹¢’Ã Â¹C-L-²Ähª½Õ. ÍçN©ð ¯íXÏp X¾Ûœ¿Õ-ÅŒÕ¢˜ä Íç«Û©Õ ©ÇÂíˆ¢-šÇª½Õ. ÅŒ©-¯í-XÏp’Ã …¢˜ä ÅŒ©ÊÕ ŠÂ¹ „çjX¾Û ÊÕ¢* «Õªî-„çj-X¾Û-ÊÂ¹× AX¾Ûp-Â¹×¢-šÇª½Õ. ŠêÂ-„çjX¾Û X¾œ¿Õ-ÂíE, ÂÃ@ÁÙx ¤ñ{d-©ðÂË «áœ¿Õ-ÍŒÕÂí¢šÇª½Õ. ¯íXÏp …Êo ¦µÇ’ÃEo Â¹Ÿ¿-©a-Â¹×¢œÄ …¢œä¢-Ÿ¿ÕÂ¹× “X¾§ŒÕ-Ao-²Ähª½Õ.

Â¹©-«-ª½-åX˜äd ÅŒ©-¯íXÏp åXŸ¿l-©Â¹× «*a-Ê-{Õd-’Ã¯ä XÏ©x-©Â¹Ø ÅŒ©-¯íXÏp «®¾Õh¢C. ÆªáÅä ¯íXÏp B“«ÅŒ, ©Â¹~-ºÇ©ðx Âí¢ÅŒ-„äÕ-ª½Â¹× ÅäœÄ Â¹Ê-¦-œ¿Õ-ÅŒÕ¢C.

* ¤Äª½zy-¯íXÏp: ƒC åXŸ¿l-©Â¹× ÅŒ©Â¹× ŠÂ¹ ¦µÇ’¹¢-©ð¯ä «æ®h.. XÏ©x©ðx éª¢œ¿Õ „çjX¾Û©Ç …¢{Õ¢C. „Ã¢ÅŒÕ©Õ, Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯íXÏp Â¹ØœÄ …¢šÇªá. ÍŒX¾Ûp-@ÁxÂ¹×, „ç©Õ-ÅŒÕ-ª½ÕÂ¹× NX¾-K-ÅŒ¢’Ã ®¾p¢C-²Ähª½Õ. «ÕK *Êo-XÏ-©x-©ãjÅä ÆÂÃ-ª½-º¢’Ã \œ¿Õ-®¾Õh¢-šÇª½Õ Â¹ØœÄ. ¨ ®¾«Õ-§ŒÕ¢©ð ÅŒ© X¾{Õd-Â¹×¢-šÇª½Õ. ¨ ¯íXÏp ÂíCl-æ®æX …¢œË-¤ò-ÅŒÕ¢C.
* ˜ãÊ¥¯þ ÅŒ©-¯íXÏp: ƒ¢Ÿ¿Õ©ð éª¢œ¿Õ Â¹º-ÅŒ© Ÿ¿’¹_ª½ ¦Ç’Ã ¯íÂËˆ-Ê-{Õd’Ã ¯íXÏp Â¹©Õ-’¹ÕÅŒÕ¢C. ¨ ¯íXÏp Æ¢ÅŒ B“«¢’Ã …¢œ¿Ÿ¿Õ. „Ã¢ÅŒÕ©Õ Æ«-Â¹-¤òÅä ÅŒyª½-’Ã¯ä ÅŒ’¹Õ_-ÅŒÕ¢C. ƒC ¤Äª½zy-¯íXÏp Â¹ØœÄ Æªáu¢-œíÍŒÕa.
* Â¹x®¾dªý ÅŒ©-¯íXÏp: ªîVÂË ‰Ÿ¿Õ Â¹¯Ão ‡Â¹×ˆ-«-²Äª½Õx.. Æ©Ç 5Ð8 ªîV© ¤Ä{Õ ÅŒ©-¯íXÏp ÆE-XÏæ®h Â¹x®¾dªý ¯íXÏp ÂÃ„íÍŒÕa. ƒ¢Ÿ¿Õ©ð Æ©-®¾{, «áÂ¹×ˆ-©ð¢* Fª½Õ ÂÃª½{¢, *ªÃÂ¹× X¾œ¿{¢, Æ®Ïn-NÕ-ÅŒ¢’Ã …¢œ¿{¢ «¢šË ©Â¹~-ºÇ©Õ Â¹E-XÏ-²Ähªá.
* „çÕE¢-èãj-šË®ý: „çÕŸ¿-œ¿Õ-åXjE «âœ¿Õ ¤ñª½©ðx ƒ¯þ-åX¶-Â¹¥¯þ «â©¢’Ã ƒC «®¾Õh¢C. ÅŒ©-¯íXÏp, •yª½¢Åî ¤Ä{Õ „Ã¢ÅŒÕ©Õ Æ«Û-ÅÃªá. „çÕœ¿ G’¹Õ-®¾Õ-Â¹×-¤ò-ªá-Ê-{Õd ÆE-XÏ-®¾Õh¢C.

ÅŒyª½’Ã ÅŒê’_„ä *Êo *Êo ÂÃª½-ºÇ-©Åî «Íäa Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯íXÏp ÅŒyª½-’Ã¯ä ÅŒT_-¤ò-ÅŒÕ¢C. ’Ãu®ýÅî ’ÃF, Nêª-ÍŒ-¯Ã-©Åî ’ÃF «Íäa ¯íXÏp ²ÄŸµÄ-ª½-º¢’Ã 24 ’¹¢{©ðx¯ä ÅŒ’¹Õ_-ÅŒÕ¢C. ‡©Ç¢šË Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯í-åXjp¯Ã 24 ’¹¢{©Õ ŸÄšË¯Ã ÅŒ’¹_-Â¹-¤òÅä „ç¢{¯ä „çjŸ¿Õu-œËÂË ÍŒÖXÏ¢-ÍŒ{¢ ÅŒX¾p-E-®¾J.

* «Ö«â©Õ Â¹œ¿ÕX¾Û ¯íX¾Ûp©Õ ÍÃ©Ç-«-ª½Â¹× Â¹œ¿ÕX¾Û «ÕŸµ¿u ¦µÇ’¹¢©ð Â¹E-XÏ-²Ähªá. ƒ©Ç¢šË ®¾«Õ-§ŒÖ©ðx XÏ©x©Õ ¦ïœ¿Õf ÍŒÕ{Öd ÍäÅŒÕ-©ÊÕ ª½ÕŸ¿Õl-Â¹×¢-šÇª½Õ. ƒÂ¹ ƒÅŒª½ ¦µÇ’Ã©ðx ¯íXÏp «®¾Õh¢˜ä ÅÃÅÃqª½¢ Íä§ŒÕ-ªÃŸ¿Õ. «áÈu¢’Ã ¦ïœ¿Õf ÂË¢Ÿ¿ Â¹×œË-„çj-X¾ÛÊ ¯íXÏp «®¾Õh¢˜ä ÆåX¢-œË-å®j-šË®ý ÂÃ„íÍŒÕa. ÆŸä ‡œ¿-«Õ-„çj-X¾ÛÊ …¢˜ä ÆOÕ-G-§ŒÖ-®Ï®ý Æªáu¢-œíÍŒÕa. ¦ïœ¿ÕfÂ¹× éª¢œ¿Õ „çjX¾Û©Ç ¯íXÏp «®¾Õh¢˜ä «â“ÅŒ-XÏ¢-œÄ©ðx ªÃ@ÁÙx ’ÃF Â¹ºËA ¯íXÏp ’ÃF ÂÃ„íÍŒÕa. X¾Â¹ˆ-˜ã-«áÂ¹ ÂË¢C ¦µÇ’¹¢©ð ¯íXÏp …¢˜ä X¶¾Üxª½®Ô ’ÃF ÂÃ©ä-§ŒÖ-EÂË ®¾¢¦¢-Cµ¢-*Ê ¯íXÏp ’ÃF ÂÃ„íÍŒÕa. ‚œ¿-XÏ-©x©ðx ¦ïœ¿ÕfÂ¹× ÍÃ©Ç ÂË¢Ÿ¿ Â¹šË-¦µÇ-’¹¢©ð …¢˜ä X¶¾©ðXÏ-§ŒÕ¯þ {Öu¦ü ®¾¢¦¢Ÿµ¿ ¯íXÏp Æªáu¢-œíÍŒÕa. Â¹šË «©-§ŒÕ¢©ð <«á Â¹ØœÄ …¢œË …¢œíÍŒÕa.
* Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯í-XÏpÅî ¤Ä{Õ «áÈ¢ ¤ÄL-¤ò-«{¢, Íç«Õ{ ¤ò§ŒÕ{¢, ‡X¾Ûpœ¿Ö E“Ÿ¿-¤ò-ÅŒÕ¢-œ¿{¢ ©äŸÄ E®¾q-ÅŒÕh-«Åî «Õ¢Ÿ¿-Âí-œË’Ã …¢œ¿{¢ «¢šË ©Â¹~-ºÇ©Õ Â¹E-XÏæ®h „ç¢{¯ä „çjŸ¿Õu-œËÂË ÍŒÖXÏ¢-ÍÃL. ‚œ¿Õ-Â¹×¢-{ÕÊo ®¾«Õ-§ŒÕ¢-©ðÊÖ ¯íXÏpE «Õª½-*-¤ò-©ä-Â¹-¤ò-«{¢, ÍÃ©Ç-æ®-X¾šË «ª½Â¹× \OÕ AÊ-Â¹-¤ò-«{¢, ÅÃ’¹-šÇEÂÌ ƒ†¾d-X¾-œ¿-Â¹-¤ò-«{¢ «¢šËN …¯Ão Eª½xÂ¹~u¢ Íä§ŒÕ-ªÃŸ¿Õ.
* Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯í-XÏpÅî ¤Ä{Õ XÏ©x©Õ ÍÃ©Ç-²Äª½Õx „Ã¢ÅŒÕ©Õ Â¹ØœÄ Íä®¾Õ-Â¹×¢-šÇª½Õ. ƒC ÆEo-²Äª½Öx B“« ®¾«Õ-®¾u-©Â¹× ®¾¢¦¢-Cµ¢-*¢C ÂÃÂ¹-¤ò-«ÍŒÕa. ÆªáÅä ¯íXÏp «*aÊ ÅŒªÃyÅŒ „Ã¢ÅŒÕ©Õ Æ«Û-ÅŒÕ¢˜ä B“« ®¾«Õ®¾u \„çÕi¯Ã …¢Ÿä„çÖ Â¹~×ºg¢’Ã X¾K-ÂË~¢-ÍÃL. X¾ÍŒa ª½¢’¹Õ „Ã¢ÅŒÕ-©Åî Â¹ØœËÊ ¯íXÏp ÆªáÅä æX’¹Õ©ðx Æœ¿f¢-Â¹×©Õ …¯Ão-§äÕ-„çÖ-ÊE ÆÊÕ-«Ö-E¢-ÍÃL. ª½Â¹h¢Åî Â¹ØœËÊ „Ã¢ÅŒÕ©Õ, Â¹œ¿Õ-X¾Û-¯íXÏp …¢˜ä æX’¹Õ-©ðxE Âí¢ÅŒ ¦µÇ’¹¢ «Õªî ¦µÇ’¹¢-©ðÂË ¤ñœ¿Õ-ÍŒÕ-ÂíE ªÃ«{¢ ÂÃª½º¢ ÂÃ„íÍŒÕa. ƒ©Ç¢šË ®¾«Õ-®¾u-©Â¹× „ç¢{¯ä ¬Á®¾Y-*-ÂËÅŒq Íä§ŒÖLq …¢{Õ¢C.

X¾K-Â¹~©Õ

1. “X¾ŸµÄÊ ©Â¹~-ºÇ©Õ: •yª½¢ Â¹Ê-¦-œËÅä ƒ¯þ-åX¶-Â¹¥¯þ ©äŸÄ „ÃX¾Û …¢œíÍŒÕa. E„çÖ-E§ŒÖ, «â“ÅŒ-XÏ¢-œÄ©ðx <«á …¢˜ä «ºÕ-Â¹×Åî ¤Ä{Õ •yª½¢ Â¹ØœÄ B“«¢’Ã …¢{Õ¢C. ’¹Õ¢œç „ä’¹¢’Ã Âí{Õd-Âî-«{¢, ¬Çy®¾ „ä’¹¢’Ã B®¾Õ-Âî-«{¢, ª½Â¹h-¤ò{Õ ‡Â¹×ˆ-«’Ã …¢œ¿{¢ «¢šËN XÏ-J-A-ÅŒÕh©Õ, «â“ÅŒ-XÏ¢-œÄ©ðx ®¾«Õ-®¾u©Â¹× ®¾Ö*-Â¹©Õ ÂÃ„íÍŒÕa.

2. ¤ñ{d X¾KÂ¹~: XÏ©Çxœ¿Õ «ÖšÇx-œ¿Õ-ÅŒÕ-Êo-{d-ªáÅä ¤ñ{d-E¢œÄ ’ÃLE XÔ©Õa-ÂíE «Ÿ¿-©-«ÕE Íç¤ÄpL. D¢Åî ¤ñ{d©ð \ ¦µÇ’¹-„çÕi¯Ã NÕ’¹ÅÃ ¦µÇ’Ã-E-Â¹¯Ão ÅŒÂ¹×ˆ-«’Ã Â¹Ÿ¿Õ-©Õ-ÅŒÕ¢-Ÿä„çÖÊ¯äC Åç©Õ-®¾Õh¢C. DE ŸÄyªÃ ‚ ¦µÇ’¹¢-©ðE Æ«-§ŒÕ-«¢©ð \Ÿçj¯Ã ®¾«Õ®¾u …¢˜ä ¦§ŒÕ-{-X¾-œ¿Õ-ÅŒÕ¢C. ¯íXÏp Â¹©Õ-’¹Õ-ÅŒÕÊo Íî{ ¯ç«Õt-C’Ã ¯íÂ¹×ˆ-ÅŒÕ¢˜ä.. 'Æ¦Çs ¯íXÏpÑ ÆE Æ¢˜ä ‚ ¦µÇ’¹¢-©ðE Æ«-§ŒÕ«¢©ð ®¾«Õ®¾u …¢œí-ÍŒaE Æª½n¢.

3. «Õ©-ŸÄyª½ X¾KÂ¹~: ÂíEo-²Äª½Õx «Õ©-ŸÄyª½¢ ’¹Õ¢œÄ ©ðEÂË „ä©Õ åXšËd X¾K-ÂË~¢-ÍÃLq ªÃ„íÍŒÕa. D¢Åî ©ðX¾© ¤ÄLXýq, æX’¹Õ ÍíÍŒÕa-ÂíE ªÃ«{¢ «¢šË-„ä-„çj¯Ã …¢˜ä Åç©Õ-²Ähªá.-

4. „ÃuCµ ®¾¢¦¢Ÿµ¿ ©Â¹~-ºÇ©Õ: ÂÃ„çÕª½Õx «æ®h ª½Â¹h¢ X¾©Õ-ÍŒ-¦-œ¿Õ-ÅŒÕ¢C. DEo ®ÏÂË-©ü-å®©ü ‡ªî-•¯þ Æ¢šÇª½Õ. X¾Â¹ˆ-˜ã-«áÂ¹ ÂË¢Ÿ¿ Â¹×œË-„çj-X¾ÛÊ ÂíCl’Ã ¯íÂËˆ «C-L-Ê-X¾Ûœ¿Õ NX¾-K-ÅŒ-„çÕiÊ ¯íXÏp «®¾Õh¢˜ä XÏÅÃh-¬Á§ŒÕ¢ ƒ¯þ-åX¶-Â¹¥¯þ «*a …¢œíÍŒÕa. ¦ïœ¿Õf F©¢-ª½¢-’¹Õ-©ðÂË «ÖJÅä ¤ñ{d©ð ‡Â¹ˆ-œçj¯Ã ª½Â¹h-“²Ä«¢ •ª½Õ-’¹Õ-ÅŒÕ¢-œí-ÍŒaE ÆÊÕ-«Ö-E¢-ÍÃL.