* 2008 ÆÂîd¦ªý 23« ÅäD ÆX¾pšË NŸä¬Ç¢’¹-«Õ¢“A’à …Êo “X¾º-¦ü-«á-È-Kb ¯äÅŒ%ÅŒy¢©ðE «Õ¢“A«ª½_ ²ÄCµÂê½ ®¾¢X¶¾Õ¢ 개Π6 ÊÕ¢* «Íäa ’Ãu®ý©ð ÆCµÂ¹ „ÚÇÊÕ ‚ªý°-XÔ-XÔ‡©ü-Â¹× Â¹{d¦ã-šÇd-©E Eª½g-ªá¢*¢C.

* ¨ ’Ãu®ý©ð „çáÅŒh¢ NŸ¿ÕuÅŒÕh ª½¢’ÃEÂË 18 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œË êšÇ-ªá¢ÍŒ’à ƢŸ¿Õ©ð 8.5 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎE ŠÂ¹ˆ ª½ÅŒoTJ X¾«ªý-¤Äx¢{Õê 2009 å®åXd¢¦ªý ÊÕ¢* ƒ„Ãy©E Eª½g-ªá¢Íê½Õ.

* ‚¯ÃšË ¨°Š‡¢ O՚ˢ’û NÕEšüq “X¾Âê½¢ ‚ªý°-XÔ-XÔ‡©ü-Â¹× ’Ãu®ý êšÇ-ªá¢X¾Û-©ðx “¤ÄŸµÄÊu¢ ƒ„Ãy©E BªÃt-E¢ÍÃ-ª½Õ.

* 2008 •Ê«JЫÖJa «ÕŸµ¿u©ð 1.4 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎ ’Ãu®ý ®¾ª½X¶¾ªÃ Íä®ÏÊ ¨ ¤Äx¢šüÂ¹× 2009 \“XÏ-©üÐ-å®-åXd¢¦ªý «ÕŸµ¿u©ð 2.7 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎ ƒÍÃaª½Õ.

* 2009 å®åXd¢¦ªý ÅŒªÃyÅŒ 8.5 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎ ®¾ª½X¶¾ªÃ Í䧌֩E Eª½g-ªá¢Íê½Õ.

‚-¯Ãœç¢Ÿ¿Õ-Â¹× “X¾Po¢ÍŒ©ä-Ÿ¿Õ?
-N-Ÿ¿Õu-ÅŒÕh-ª½¢’Ã-EÂË êšǪá¢*Ê ’Ãu®ý©ð ®¾’ÃEÂË ®¾’¹¢ ŠÂ¹ˆ ª½ÅŒoTJ ¤Äx¢šüÂ¹× êšÇ-ªá¢*-Ê-X¾p-šËÂÌ ‚¯Ãœ¿Õ ‡«yª½Ö “X¾Po¢*Ê ¤Ä¤Ä-Ê-¤ò©ä-Ÿ¿Õ. ÆX¾Ûpœä ªÃ†¾Z¢©ðE X¾C ’Ãu®ý ‚ŸµÄJÅŒ NŸ¿ÕuÅŒÕh ¤Äx¢{xÂ¹× 8.93 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎ ’Ãu®ý Æ«®¾ª½¢ …¢œäC. ƪáÅä ª½ÅŒoTJ ¤Äx¢šüÂ¹× ®¾ª½X¶¾ªÃ Íä®ÏÊ ÅŒªÃyÅŒ \Ÿçj¯Ã NÕTLÅä¯ä ‚¢“Ÿµ¿-“X¾Ÿä¬ü “¤Äèã-¹×d-©-Â¹× ƒ„Ãy©E ‚¯Ãœ¿Õ «Õ¢“A«ª½_ ²ÄCµ-ÂÃ-ª½-®¾¢X¶¾Õ¢ BªÃtE¢*¢C. ¨ Eª½g§ŒÕ¢ B®¾Õ-¹×-Êo-¯Ã-œ¿Õ 개Π6©ð J©§ŒÕ¯þq ’Ãu®ý …ÅŒpÅäh “¤Äª½¢¦µ¼¢Âéä-Ÿ¿Õ. 2008 œË客¦ªý ©äŸÄ 2009 •Ê«J ¯ÃšËÂË 5 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎ ²Ä«Õ-ª½nu¢Åî ŸÄE …ÅŒpAh “¤Äª½¢¦µ¼-«Õ-«Û-ŌբŸ¿E ‚¯Ãœ¿Õ Ƣ͌-¯Ã-„ä-¬Ç-ª½Õ. ÆC «ÖJa¯ÃšËÂË 25 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎÂË, „äÕ ¯ÃšËÂË 40, V©ãj ¯ÃšËÂË 55 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎÂË åXª½Õ-’¹Õ-ŌբŸ¿E Ƣ͌¯Ã„ä®Ï êšÇ-ªá¢X¾Û-©Õ •J¤Äª½Õ. ÂÃF ’¹ÅŒ W¯þ¯ÃšËÂË Æ¹ˆœ¿ …ÅŒpAh ƪá¢C 31.33 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎ «Ö“ÅŒ„äÕ. ®¾’ÃEÂË ®¾’¹¢ Ƣ͌¯Ã©Õ X¾œË-¤ò-ªá-ÊX¾p-šËÂÌ ê¢“Ÿ¿ “X¾¦µ¼Õ-ÅŒy¢ ª½ÅŒoTJ X¾«ªý-¤Äx¢šü-Â¹× X¾ÜJh-²Än-ªá©ð ®¾ª½X¶¾ªÃ ÂíʲÄ-T-®¾Õh¢œ¿-{¢ N¬ì-†¾¢.

-«Ö{ ‡¢Ÿ¿ÕÂ¹× E©¦ã-{Õd-Âî-«-œ¿¢©ä-Ÿî!
2009 ÆÂîd¦ªý 27Ê «Õªî²ÄJ ®¾«Ö-„ä-¬Á-„çÕiÊ «Õ¢“A«ª½_ ²ÄCµ-ÂÃ-ª½-®¾¢X¶¾Õ¢ 개Π6Â¹× ÆÊÕ®¾¢ŸµÄÊ-„çÕiÊ ‚¢“Ÿµ¿-“X¾Ÿä¬ü NŸ¿ÕuÅŒÕh …ÅŒpAh ꢓŸÄ-©-Eo¢šËÂÌ 75 XÔ‡©ü‡X¶ý ²Ä«Õ-ª½nu¢Åî ’Ãu®ý ƒ„Ãy©E Eª½g-ªá¢*¢C. 366 „çՒÄÃ{x ©Çu¢Âî Âí¢œ¿X¾Lx ‡Âúq˜ã-Ê¥¯þ, 220 „çՒÄÃ{x °‡¢‚ªý ‡ÊKb©Â¹× 75] XÔ‡©ü‡X¶ý ²Ä«Õ-ª½nu¢Åî ’Ãu®ý ƒ„Ãy©E Eª½g-ªá¢*¢C. Æ©Çê’ *’¹Õ-ª½Õ-Âî-{-©ðE ¡¦Ç ƒ¢œ¿®ÔZ®ý LNÕ˜ãœþ, Ê¢C’Ã-«Õ-©ðE ‚ªýOê ‡ÊKb, „ù-©-X¾Ü-œË-©ðE ®Ï©üˆªîœþ ®¾Õ’¹ªý, åX¢Ÿ¿Õ-Jh-©ðE ‡My‡®ý X¾«ªý LNÕ˜ãœþ ®¾¢®¾n©Â¹× ¹LXÏ 1.05 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎ 개Π6 ’Ãu®ý ƒ„Ãy©E ‚¯Ãœ¿Õ ¨°‹‡¢ åX“šð-L-§ŒÕ¢ ¯ÃuÍŒÕ-ª½©ü ¬ÇÈÂ¹× ®Ï¤¶Äª½Õq Â¹ØœÄ Íä®Ï¢C. ƪáÅä ªÃ†¾Z¢©ðE ’Ãu®ý NŸ¿ÕuÅŒÕh ꢓŸÄ©Õ ƒX¾Ûpœ¿Õ 50 ¬ÇÅŒ¢ ²Ä«Õ-ª½nu¢Åî Â¹ØœÄ X¾EÍä-§ŒÕ-œ¿¢©ä-Ÿ¿Õ. ¨°‹‡¢ ƒ*aÊ «Ö{ “X¾Âê½¢ ª½ÅŒoTJ ¤Äx¢šüÂ¹× ’Ãu®ý ®¾ª½X¶¾ªÃ Í䮾Õh-¯Ão-«ÕE Íç¦ÕÅŒÕÊo ꢓŸ¿ åX“šð-L-§ŒÕ¢ ¬ÇÈ ÆŸä ¨°‹‡¢ ‚¢“Ÿµ¿-“X¾Ÿä-¬ü-Â¹× ƒ*aÊ «Ö{ÊÕ ‡¢Ÿ¿ÕÂ¹× E©¦ã-{Õd-Âî-«-œ¿¢ ©äŸ¿¯ä ŸÄEåXj X¾©Õ ÆÊÕ«Ö¯Ã©Õ «u¹h-«Õ-«Û-ÅŒÕ-¯Ãoªá.

骢œä-@Áx©ð «ÕJ¢ÅŒ ÅŒê’_ Æ«ÂÃ-¬Á¢
2011Ð12 ‚Jn¹-®¾¢«-ÅŒq-ª½¢©ð Ÿä¬Á¢©ð ’Ãu®ý œË«Ö¢œþ 280 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎ …¢œ¿’à C’¹Õ-«Õ-ÅŒÕ-©Åî ¹LXÏ 166 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎ «Ö“ÅŒ„äÕ Æ¢Ÿ¿Õ-¦Ç-{Õ-©ðÂË «*a¢C. 2011Ð12©ð ŸäQ§ŒÕ¢’à …Êo 120 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎ …ÅŒpAh 2012Ð13 ¯ÃšËÂË 104ÂË ÅŒ’¹Õ_-ŌբŸ¿E Ƣ͌¯Ã. 개Π6©ð 70 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎ ’Ãu®ý …ÅŒpAh «®¾Õh¢Ÿ¿-ÊÕ-¹ע˜ä ¨ \œÄC X¶Ï“¦-«-J-¯Ã-šËÂË ÆC 36 ‡¢‡¢‡-®ý-®Ô‡¢œÎê X¾JNÕ-ÅŒ-„çÕi¢C. ƒÍäa 骢œä-@Áx©ð ÆC «ÕJ¢ÅŒ ÅŒê’_ Æ«ÂìÁ¢ …¢Ÿ¿E “X¾ºÇ-R-ÂÃ-®¾¢X¶¾Õ¢ Ƣ͌-¯Ã-„ä-®Ï¢C.

Æ-Ÿµ¿u-§ŒÕ-Ê¢ Íäæ® ‡¢Xԩ㢟¿-ª½Õ?
ꢓŸ¿ “X¾¦µ¼Õ-ÅŒy¢ B®¾ÕÂí¯ä NŸµÄÊ Eª½g§ŒÖ©ÊÕ ®¾Ö¹~t¢’à Ɵµ¿u§ŒÕÊ¢ Íäæ® “X¾èÇ“X¾-A-E-Ÿµ¿Õ©ä ¹ª½-«-§ŒÖuª½Õ. ¤Äª½x-„çÕ¢{Õ ®¾«Ö„ä¬Ç© ®¾«Õ-§ŒÕ¢©ð œµËMx©ð ¹تîa«œ¿¢ NÕÊ£¾Éªá¢* \ “X¾èÇ“X¾-A-E-Dµ ꢓŸ¿ «Õ¢“A«-ª½_¢, ŸÄE …X¾®¾¢X¶¾Ö-©Õ B®¾ÕÂí¯ä Eª½g§ŒÖ©ÊÕ ®¾Ö¹~t¢’à X¾JQL¢* ÅŒŸÄyªÃ ªÃ³ÄZEÂË •Jê’ ©Ç¦µ¼-Ê-³Äd-©-ÊÕ N¬ìx†Ï¢Íä „Ãêª Â¹ª½-«-§ŒÖuª½Õ. ¤Äª½x-„çÕ¢{Õ ²Äd¢œË¢’û, ¹Êq©ãdFq ¹N՚̩ðx ¤Ä©ï_¯ä ‡¢XÔ©Â¹× ÍÃ©Ç N®¾h%-ÅŒ-„çÕiÊ ®¾«ÖÍê½¢ ©Gµ®¾Õh¢{Õ¢C. ©Ç¦µ¼-Ê-³Äd-©-ÊÕ E«%Ah Í䮾Õ-Âî-«-œÄ-EÂË ¨ ®¾«Ö-„ä-¬Ç-©ðx ÆCµÂÃ-ª½Õ-©Õ, «Õ¢“ÅŒÕ-©Õ-Â¹ØœÄ Æ¢Ÿ¿Õ-¦Ç-{Õ©ð …¢šÇª½Õ. ÂÃF ‚ „äC¹©ÊÕ ®¾éªjÊ KA©ð …X¾§çÖ-T¢ÍŒÕ-Âí¯ä ‡¢XÔ©ä ¹ª½-«-§ŒÖuª½Õ. åX¶j¯Ã¯þq ¹NÕšÌ ®¾¦µ¼Õu-œË’à …Êo ÂëÜJ ²Ä¢¦P«ªÃ«Û ®Ï„çÕ¢šü ¹¢åXF© ®Ï¢œË-êÂ-šü-åXj Âêípꪚü «Õ¢“A-ÅŒy-¬Ç-È-Â¹× X¶ÏªÃuŸ¿Õ Í䧌՜¿¢Åî „ÃšËÂË ÂâXÏ-šÌ-†¾¯þ ¹NÕ†¾¯þ 6 „ä© Âî{x •J«Ö¯Ã NCµ¢*¢C. ƒ©Ç N†¾§ŒÖEo ‡¢ÅŒ«Õ¢C N¬ìx†Ï¢* ÅŒTÊ NŸµ¿¢’à ®¾p¢C-®¾Õh-¯Ão-ª½E §çÖ*æ®h EªÃ¬ì NÕ’¹Õ©Õ¢C. X¾“A¹©ðx «*aÊ „ê½h©åXj ®¾¦µ¼©ð ’¹¢Ÿ¿-ª½-’î-@Á¢ Í䧌՜¿¢ ÅŒXÏpÅä ‡¢XÔ©Õ ²ñ¢ÅŒ¢’à ¹EåXšËd “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy-Eo E©D®ÏÊ ®¾¢Ÿ¿-ªÃs´-©Õ ÍÃ©Ç Æª½ÕŸ¿¯ä Íç¤ÄpL.