©ÂÌ~t ¹šÇ-¹~„äÕ «ª½¢
Ð ²Ä«Õ-„䟿¢ †¾ºÕtÈ ¬Áª½t

Šê ŌLx „äêªyª½Õ ©Â¹~-ºÇ©Õ ¹L-TÊ XÏ©x-©ÊÕ „äêªy-ª½Õ’à ÂîJ¹©¢C¢* ‚Ê¢-C¢-X¾-èä-®¾Õh-Êo{Õx’ïä; “X¾X¾¢-ÍÃEo ÊœËæX X¾ª½-„äÕ-¬Áyª½ ¬ÁÂËh ‚§ŒÖ §çÖ’¹uÅŒ©ÊÕ ÆÊÕ-®¾-J¢* „ÃJÂË «ªÃ-©-E-®¾Õh-ÊoC. ‚ «Õ£¾É-¬ÁÂËh¯ä '«ª½-©ÂË~tÑ’Ã Ÿ¿Jz¢-Íê½Õ „䟿-ª½Õ¥©Õ.

ÂîJ¹, Æ«-®¾ª½¢, “X¾§çÖ-•Ê¢Ð ¨ «âœ¿Ö X¾ªÃu-§ŒÕ-X¾-ŸÄ©Õ’à NE-XÏ¢-*¯Ã, ÂË¢*Åý ¦µäŸ¿¢ …¢C. ¨ «âœ¿Õ ¦µÇ„Ã-©ÊÕ '«ª½¢Ñ Æ¯ä «Ö{Â¹× ÆªÃn©Õ’à ®Ôy¹-J¢-ÍŒ-«ÍŒÕa.

ÂîJ-ÊN «ÕÊÂ¹× Æ«-®¾ª½¢ Âù-¤ò-«ÍŒÕa. “X¾§çÖ-•Ê¢ ¹L-T¢-ÍŒ-¹-¤ò-«ÍŒÕa. Æ«-®¾-ª½-„çÕi-ÊN ÂÕ-Âî-Ÿ¿-T-ÊN’à ÅîÍŒ-¹-¤ò-«ÍŒÕa. Æ«-®¾-ªÃ-©Â¹×, “X¾§çÖ-•-¯Ã-©Â¹× Ÿç¦s-ÅŒ-’¹-©Â¹×¢œÄ «ÕÊ ÂîJ-¹-©ÊÕ ¯çª½-„äêªa Âê½Õºu¢ •’¹¯ÃtÅŒC.

«ÕÊ¢ Æœ¿-’¹Â¹×¢œÄ¯ä Ưä¹ “X¾§çÖ-•¯Ã©ÊÕ, Æ«-®¾-ªÃ-©ÊÕ ¨ N¬Áy¢©ð \ªÃp-{Õ-Íä-®ÏÊ X¾ª½-„äÕ-¬ÁyK ¬ÁÂËh-«u-«®¾n ŠÂ¹-{Õ¢C. ®¾ÖªÃuŸ¿Õ© ŸÄyªÃ èðuA-®¾ÕqÊÕ, „äÕX¶¾Ö-Ÿ¿Õ© ŸÄyªÃ •©Ç-©ÊÕ, “¤ÄºÇ-EoÍäa NNŸµ¿ „çŒá-«Õ¢-œ¿-©Ç-©ÊÕ, ‚£¾É-ªÃ-Êo¢-C¢Íä X¾ÍŒa-Ÿ¿-¯ÃFo «ÕÊÂ¹× \ª½p-ª½-*-ÊC “X¾Â¹%A ª½ÖXÏºË ÆªáÊ X¾ªÃ¬ÁêÂh. „ÚËE „Ãœä ÅçL-N-Åä-{©Õ «ÕÊÂ¹× …¢œ¿-«ÍŒÕa ÂÃFÐ „ÚËE «ÕÊ¢ \ªÃp{Õ Í䧌Õ-©äŸ¿Õ. N¬Áy-X¾A ƪáÊ N†¾ßg«Û ÅŒÊ ¬ÁÂËhÅî N¬Áy¢©ð “X¾A ŠÂ¹ˆJ Æ«-®¾-ªÃ-©ÊÕ, “X¾§çÖ-•-¯Ã-©ÊÕ ¯çª½-„ä-ª½Õa-ÅŒÕ-¯Ãoœ¿Õ. ‚ ÆE-ª½y-ÍŒ-F§ŒÕ ¬ÁÂËh¯ä '©ÂË~tÑ Æ¢{Õ¯Ão¢.

“X¾X¾¢-ÍŒ¢-©ðE «ÕÊ¢ ÂÕ-Âí¯ä “X¾A “X¾§çÖ-•-Ê-¹ª½ «®¾Õh-«Û-©ðÊÖÐ «ÕÊ-©ÊÕ ÅŒ%XÏh-X¾-ª½Íä ŠÂ¹ ¬ÁÂËh …ÊoC. ‚ ¬ÁÂËh …Êo Â꽺¢’Ã¯ä «ÕÊ¢ ŸÄEo «ª½¢’à ¦µÇN¢*, ‚P²Äh¢. Æ©Ç “X¾A X¾ŸÄª½n¢©ð “X¾§çÖ-•-Ê-¹ª½ ¬ÁÂËh’à …Êo ¨¬Áyª½ ÍçjÅŒ¯ÃuEÂË '«ª½-©ÂÌ~tÑ ÆE æXª½Õ.
«ª½-©ÂÌ~t ‚ªÃ-Ÿµ¿Ê «©x “X¾X¾¢-ÍŒ¢©ðE “X¾ÅŒu¢-¬Á«â «ÕÊÂ¹× «ªÃEo Æ¢C-®¾Õh¢-Ÿ¿E ¬Ç²ÄY©Õ X¶¾©-“¬ÁÙA’à æXªíˆ-¯Ãoªá.
¦µ¼’¹-«¢-ÅŒÕE ¬ÁÂËh ¨ “X¾X¾¢ÍŒ¢’à X¾J-º-NÕ¢-*¢C.
X¾ª½-„äÕ-¬Áyª½ÕœçjÊ ¯ÃªÃ-§ŒÕ-ºÕ-E-§ŒÕ¢Ÿ¿Õ ‚ ©ÂÌ~t-¬ÁÂËh '‚C-©ÂË~tÑ’Ã 'EÅŒu-©ÂË~tÑ’Ã ¦µÇ®Ï-®¾Õh-ÊoC. §çÖ’¹Õu-©ãj-Ê-„Ã-JÂË ¦µ¼’¹-«-Ÿ¿-ÊÕ-“’¹£¾Ç ª½ÖX¾¢’à ‚ ©ÂÌ~t-¹%X¾ ©Gµ-®¾Õh¢C. ‚ §çÖ’¹uÅŒ …Êo¢-ÅŒ-Âé¢ ©ÂË~t EL* …¢{Õ¢C. Ÿµ¿ª½t-¦-Ÿ¿l´-„çÕiÊ ®¾“ÅŒp-«ª½h¯ä §çÖ’¹uÅŒ. ÆC ¹L-Tʄê½Õ §çÖ’¹Õu©Õ. ‚ Ÿµ¿ª½t-«Öª½_¢ ÊÕ¢* NœË-«-œËÅä, ©ÂÌ~t-¹%X¾ Â¹ØœÄ NœË-*-åX-œ¿Õ-ŌբC.

X¾ª½-«Ö-ÅŒÕtE EÅŒu-©ÂË~t ‡Êoœ¿Ö ‡œ¿-¦Ç-§ŒÕŸ¿Õ. ‚§ŒÕÊ £¾Ç%Ÿ¿-§ŒÕ¢ÊÕ¢* ®¾¢Â¹-©p¢’Ã, Ÿ¿§ŒÕ’à «u¹h«Õ§äÕu ÆÊ¢-ÅŒ-©ÂË~t; ‚§ŒÕ-Êê ƢÂË-ÅŒ„çÕi ¤ÄŸÄ-ª½pº ¦ÕCl´Åî éÂj¢Â¹ª½u¢ Í䮾Õh¢C. NNŸµ¿ ©ðÂéðx §çÖ’¹uÅÃÊÕ-²Äª½¢’à ƫÕt-„Ã-JÂË ÍÃ©Ç æXª½Õx-¯Ãoªá: 1. „çj¹ע-ª¸½¢©ð «Õ£¾É-©ÂË~t (EÅŒu-©ÂË~t), 2. ®¾yª½_¢©ð ®¾yª½_-©ÂË~t, 3. ¦µ¼Ö©ð-¹¢©ð ¦µ¼Ö©ÂË~t, 4. ‚£¾É-ªÃ-Ÿ¿Õ-©éÂj ®¾®¾u-©ÂË~t, 5. ƪ½-ºÇu©ðx «Ê-©ÂË~t, 6. ®¾ÖªÃu-Ÿ¿Õ©ðx ÂâA-©ÂË~t, 7. ’¹%£¾É©ðx ’¹%£¾Ç-©ÂË~t... ƒ«Fo «ª½-©ÂÌ~t Æ«-ÅÃ-ªÃ©ä.

¨ ©ÂÌ~t N¦µ¼Ö-ŌթÊÕ Æ†¾d-©ÂÌ~t ®¾yª½Ö-¤Ä©Õ’Ã Â¹ØœÄ …¤Ä-®¾¯Ã ¬Ç®¾Y¢ ‚N-†¾ˆ-J¢-*¢C. Ÿµ¿Ê, ŸµÄÊu, Ÿµçjª½u, ¬÷ª½u, ®ÏCl´, ®¾¢ÅŒÕ†Ïd, X¾Û†Ïd, N•§ŒÕ, NŸÄu, ®¾¢ÅÃÊ, ‚ªî-’Ãu-Ÿ¿Õ-©Fo «ª½-©ÂÌ~t ®¾yª½Ö-¤Ä©ä. åXj ÍçXÏpÊ Ÿµ¿¯Ã-Ÿ¿Õ©ä «ÕÊÂ¹× «ªÃ©Õ. Æ«Fo ©ÂÌ~t ª½Ö¤Ä-©E Åç©Õ-®¾Õ-Âî-«-œ¿„äÕ «ª½-©ÂÌ~t …¤Ä-®¾Ê. «ÕÊ Æ«-®¾-ªÃ-©ÊÕ Bª½ÕaÅŒÖ, “X¾§çÖ-•-¯Ã-©ÊÕ ¯çª½-„ä-ª½ÕaÅŒÖ, ÂîJ-¹-©ÊÕ X¾¢œË¢Íä “X¾Â¹%A Æ¢Åà ©ÂÌ~t-«Õ§ŒÕ¢.

«ÕÊ¢ \C ÂÄÃ-©E ֲ͌Äh„çÖ ÆC ©ÂË~t... ÆE ŠÂ¹ ƪ½n¢ ÍçGÅä; \ X¾ªÃ-¬ÁÂËh «ÕÊLo ͌֜¿œ¿¢ «©x ÆÊÕ-¹×-ÊoN ©Gµ-²Äh§çÖ... ÆC ©ÂË~tÐ ÆE «Õªî ƪ½n¢ ÍçX¾p-«ÍŒÕa. «ÕÊ¢ ÂÕ-Âí¯ä ®¾¢X¾-Ÿ¿-©Fo ©Â¹~×t©ÕÐ ÆÊÕ-¹ע˜ä, „ÚËE ÆÊÕ-“’¹-£ÏÇ¢Íä ¨¬Áyª½ ¬Á¹×h©ÊÖ '©Â¹~×t©ÕÑ ÆÊ-«ÍŒÕa.

Æ«u¹h ¬ÁÂËh’à ®¾%†ÏdÂË «áÊÕæX ¬Ç¬Áy-ÅŒÕ-œçjÊ X¾ª½-«Ö-ÅŒt©ð Nœ¿-D-§ŒÕ-ªÃ-E-C’à …Êo ¬ÁÂËh, ®¾%†Ïd-§ŒÕ¢Ÿ¿Õ «u¹h¢’à “X¾«Jh²òh¢C. ‚ ®¾«Õ-§ŒÕ¢©ð ‚C’Ã, ®¾%³Äduª½¢¦µ¼¢©ð “¦£¾Çt-«Ö-Ê®¾ X¾Û“ÅŒÕ-œçjÊ '¦µ¼%’¹ÕÑ “X¾èÇ-X¾A, '‘ÇuAÑ Æ¯ä «Õ£¾É²ÄCµy ŸÄyªÃ X¾ªÃ-¬ÁÂËhE ¹׫Öéªh’à ¤ñ¢ŸÄœ¿Õ. ¦µ¼%’¹Õ X¾Û“A¹’à ‚ ÅŒLxÂË '¦µÇª½_NÑ ÆE æXª½Õ. '¦µ¼%’¹ÕÑ “X¾èÇ-X¾-AE “X¾ŸµÄÊ¢’à “’¹£ÏÇ¢* '¦µ¼%’¹ÕÑ(-¬ÁÙ-“¹-„ê½¢) ¯Ãœ¿Õ ƒ¢CªÃ ‚ªÃ-Ÿµ¿ÊÊÕ ®¾¢“X¾-ŸÄ§ŒÕ¢’à \ª½p-ª½-ÍÃœ¿Õ. ¦µ¼%’¹Õ «¢Q-§Œá-œçjÊ ¬ÁÙ“ÂÃ-Íê½ÕuœËÂÌ ¦µÇª½_-«Û-œË’à æXª½Õ¢C. ¨ ÅŒLx N†¾ßg«ÛÊÕ ¦µ¼ª½h’à ¤ñ¢C „çj¹ע-ª¸½¢©ð ²ÄyNÕ ®¾£¾Ç-ÍŒ-JºË’à …Êo-Ÿ¿EÐ N†¾ßg-X¾Û-ªÃº ¹Ÿ±¿. ‚ •’¹-Ÿ¿¢¦ ®¾yª½_¢©ð ®¾yª½_-©ÂË~t’à …Êo-X¾p-šËÂÌ, ƒ¢“Ÿ¿ÕE «ÕŸ¿-«Õ-º-ÍŒ-œÄ-EéÂj ®¾¢X¾-Ÿ¿-©Fo ®¾«á“Ÿ¿¢ ¤Ä©-§äÕu©Ç Íä®Ï¢C. X¾¬Ça-ÅŒh-X¾Ûhœçj, ÂÌ~ª½-²Ä-’¹ª½ «ÕŸ±¿Ê¢ Íä¬Ç¹, ‚ «ÕŸ±¿Ê „ä@Á «Õ£¾É-©ÂË~t ®¾«á“Ÿ¿ ŌʧŒÕ ƪáu¢C. ‚ ®¾¢Ÿ¿ª½s´¢©ð ¹؜ÄÐ ÅÃÊÕ ‡Êoœ¿Ö N†¾ßgE Oœ¿E ¬ÁÂËhEÐ ÆE “X¾Â¹-šË¢*, N†¾ßg-X¾Ao’ïä N©-®Ï-Lx¢C.

‡¯îo E’¹Ö-œµÄªÃn©Õ ¹L-TÊ ©ÂÌ~tÅŒÅÃyEo «ÕÊÊ¢ Í䮾Õ-¹ע{Ö, «ª½-©ÂÌ~t ¹%X¾«©x «ÕÊ-Ÿä-¬Ç-EÂË ¬ÁÙ¦µ¼-X¾-ª½¢-X¾-ª½©Õ, Ʀµ¼Õu-ÊoA “¤ÄXÏh¢-ÍÃ-©E ‚ Ÿä«-Ÿä-«ÛE “¤ÄJnŸÄl¢.